آدرس: تجریش - میدان قدس - خیابان دربند - پ 49 - واحد 5

تلفن: 22716955 - 22716935

 

کلیک کنید

اختلال افسردگی پس از زایمان چیست؟

میانگین امتیار کاربران: / 1
ضعیفعالی 

اختلال افسردگی پس از زایمان چیست؟ آنچه باید درباره این بیماری بدانیم...

 

 

افسردگی پس از زایمان بیماری قابل درمانی است که حدود 13 درصد از زنان پس از به دنیا آوردن نوزاد به آن مبتلا می شوند. این بیماری می تواند هر زمان پس از تولد نوزاد (از چند هفته تا یکسال پس از زایمان) می تواند رخ دهد، اما معمولا در سه ماهه اول پس از زایمان رخ می دهد.

تشخیص افسردگی پس از زایمان کمی دشوار است به این دلیل که علائم خلقی و دیگر علایم این بیماری شبیه ملال پس از زایمان است (ملال پس از زایمان یک دوره کوتاه اندوه است که تقریبا 70 درصد زنان چس از زایمان آن را تجربه می کنند. این ملال خود به خود بر طرف می شود و نیازی به درمان ندارد اما افسردگی پس از زایمان حتماً نیاز به درمان دارد). به همین دلیل در صورت مشاهده علائمی که در ادامه بحث به آن ها پرداخته می شود (در خود یا دیگران) حتماً باید به روانپزشک مراجعه شود.

 

علائم افسردگی پس از زایمان

1- خلق افسرده:

این بسیار طبیعی است که زن ها پس از زایمان و بچه دار شدن هیجان های زیادی را تجربه کنند. تغییرات هورمونی، کمبود خواب و منطبق شدن با یک زندگی همراه با فرزند همه و همه باعث می شود که زن ها پس از زایمان دچار تغییرات خلقی و هیجانی شوند. با این حال، اگر احساس غم، خلق افسرده، احساس گناه یا ناامیدی در دو هفته پس از زایمان همچنان ادامه یابد می تواند نشانه ابتلا به افسردگی پس از زایمان باشد و مراجعه به روانپزشک در این شرایط بهترین تصمیم است. برخی از زن های مبتلا به این بیماری نزی گزارش داده اند که از وجود نوزادشان هیجان زده نشدند و احساس شادمانی از مادر شدن نداشته اند و علاوه بر این قبل از چیزها یا کارهایی که قبلا آن ها را شاد می کرد دیگر لذت نمی برده اند.

2- مشکلات خواب:

همه مادران پس از خواب مشکلاتی در خواب خود دارند اما افسردگی پس از زایمان می تواند مشکلات خواب بلند مدتی را به وجود آورد. این مشکلات خواب می تواند شامل بی خوابی یا پر خوابی باشد.

3- تغییرات اشتها:

یکی از علائم رایج افسردگی کاهش یا افزایش اشتهای بیش از حد معمول است. تغذیه مناسب برای مادران شیرده از اهمیت بالایی برخوردار است و پزستاری از نوزاد انرژی زیادی را می طلبد و مادر را بیش از پیش گرسنه می کند. اما اگر تغییرات اشتها، کاهش یا افزایش، به صورت آشکاری پس از زایمان رخ دهد بهتر است هر چه زودتر با روانپزشک تماس گرفت.

4-اضطراب:

همه زن ها اضطراب را به عنوان یک علامت افسردگی پس از زایمان تجربه نمی کنند اما برخی از مادران پس از زایمان دچار اضطراب می شوند. برخی از زن ها این اضطراب را به صورت نگرانی مفرط راجع به سلامتی موزادشان تجربه می کنند.

5-تغییرات خلقی:

تغییرات خلقی پس از تولد نوزاد طبیعی است بخصوص در دو هفته اول پس از زایمان. اگر خانمی پس از زایمان در یک لحظه می خندد و در لحظه دیگر گریه می کند تعجبی ندارد. اما اگر این نوسانات خلقی بیش از دو هفته ادامه یابد یا شدید تر شود می تواند علامت افسردگی پس از زایمان باشد.

 

چه زمانی باید به روانپزشک مراجعه کرد؟

در صورت وجود علائم زیر (برخی یا همه آن ها) لازم است به روانپزشک مراجعه کنید:

- طولانی شدن ملال پس از افسردگی بیش از دو هفته

- وخیم تر شدن علایم در طول زمان

- مشکل در مراقبت از خود یا نوزاد

- وجود فکر آسیب به خود یا به نوزاد (در صورت وجود این افکار لازم است که به سرعت اقدامات درمانی صورت گیرد.)

 

علل ابتلا به افسردگی پس از زایمان

هنوز کاملاً مشخص نیست که چرا بعضی از زنان به افسردگی پس از زایمان مبتلا می شوند ولی بعضی خیر. تغییرات هورمون های استروژن و تستسترون و اختلالات خواب از جمله علل احتمالی به حساب می آیند. یکی دیگر از عوامل احتمالی مطرح در سبب شناسی این بیماری احساس تعارض ناشی از بوجود آمدن نقش جدید مادری و مسئولیت های متعاقب این نقش است. زنهایی که قبلاً سابقه ابتلا به افسردگی را داشته اند، پس از زایمان بیشتر مستعد ابتلا به افسردگی پس از زایمان هستند.

 

جنون پس از زایمان


جنون پس از زایمان یک اختلال روانی شدید است که خوشبختانه نادر است و شایع نمی باشد. این اختلال در زن هایی که در تاریخچه خانوادگی آن ها سابقه اختلال دو قطبی یا اسکیزوفرنی وجود دارد بیشتر است. علائم این اختلال عبارت است از:

- تحریک پذیری

- بی قراری

- تغییرات سریع خلقی

- گیجی

- رفتارهای هیجانی و تخریبی

- افکار هذیانی

زنانی که دچار جنون پس از زایمان هستند بیشتر احتمال دارد به خود یا نوزادشان آسیب برسانند. به همین دلیل این اختلال نیازمند اقدام فوری و به موقع است.

 

درمان


بسیاری از زنانی که مبتلا به افسردگی پس از زایمان هستند از طریق فرایند مشاوره بهبود می یابند. روان درمانگر به بیمار گوش فرا می دهد و درباره افکار منفی وی راهکارهای مقابله ای را آموزش می دهد. نوعی روان درمانی موسوم به رفتاردرمانی شناختی یا CBT با دارودرمانی در این اختلال مقایسه شده استو نتیج این پژوهش ها نشان می دهد که یک دوره کوتاه CBT در بر طرف ساختن علائم بیماری می تواند بهتر از داروهای ضدافسردگی عمل کند.

 

تهیه و تنظیم: علی بذرافشان (کارشناس ارشد روان شناسی بالینی)

اخبار و تازه‌ها